1 材料与方法
1.1 材料
1.2 方法
表1 响应面试验因素与水平Tab. 1 Factors and levels of response surface experiment |
| 水平 Levels | 因素Factors | |||
|---|---|---|---|---|
| A接种量 Inoculation volume/% | B发酵温度 Fermentation temperature/℃ | C乙醇体积分数 Ethanol concentration/% | D初始pH Initial pH | |
| -1 | 8 | 28 | 2 | 3.0 |
| 0 | 10 | 31 | 4 | 4.0 |
| 1 | 12 | 34 | 6 | 5.0 |
1.3 数据处理
2 结果与分析
2.1 发酵时间对醋酸菌生长和产酸量的影响
2.2 单因素试验结果
2.3 响应面优化试验结果与分析
表2 响应面分析试验设计及结果Tab. 2 Experiment design and result of response surface analysis |
| 试验号 No. | A接种量 Inoculation volume/% | B发酵温度 Fermentation temperature/℃ | C乙醇体积 分数 Ethanol concentration/% | D初始pH Initial pH | Y产酸量 Acetic acid production /(g·L-1) | 试验号 No. | A接种量 Inoculation volume/% | B发酵温度 Fermentation temperature/℃ | C乙醇体积 分数 Ethanol concentration/% | D初始pH Initial pH | Y产酸量 Acetic acid production /(g·L-1) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 10 | 34 | 4 | 5 | 34.31 | 16 | 10 | 28 | 4 | 3 | 26.15 |
| 2 | 10 | 34 | 6 | 4 | 38.24 | 17 | 8 | 31 | 6 | 4 | 29.44 |
| 3 | 10 | 31 | 2 | 3 | 30.90 | 18 | 10 | 31 | 4 | 4 | 41.04 |
| 4 | 12 | 31 | 4 | 3 | 41.29 | 19 | 10 | 28 | 2 | 4 | 18.92 |
| 5 | 12 | 31 | 4 | 5 | 34.06 | 20 | 10 | 31 | 4 | 4 | 39.94 |
| 6 | 10 | 31 | 6 | 5 | 32.50 | 21 | 8 | 31 | 2 | 4 | 29.03 |
| 7 | 10 | 31 | 4 | 4 | 40.74 | 22 | 8 | 31 | 4 | 5 | 35.24 |
| 8 | 10 | 31 | 2 | 5 | 26.78 | 23 | 10 | 31 | 4 | 4 | 41.27 |
| 9 | 8 | 31 | 4 | 3 | 34.58 | 24 | 10 | 31 | 4 | 4 | 43.76 |
| 10 | 12 | 31 | 6 | 4 | 38.70 | 25 | 8 | 34 | 4 | 4 | 38.73 |
| 11 | 12 | 34 | 4 | 4 | 34.03 | 26 | 12 | 31 | 2 | 4 | 27.05 |
| 12 | 12 | 28 | 4 | 4 | 27.60 | 27 | 10 | 31 | 6 | 3 | 38.48 |
| 13 | 10 | 28 | 4 | 5 | 20.77 | 28 | 10 | 34 | 4 | 3 | 39.27 |
| 14 | 8 | 28 | 4 | 4 | 15.55 | 29 | 10 | 34 | 2 | 4 | 28.91 |
| 15 | 10 | 28 | 6 | 4 | 18.63 |
表3 产酸量回归模型方差分析Tab. 3 Variance analysis of regression model on acetic acid production |
| 模型项 Source | 自由度 df | 平方和 Sum of squares | 均方 Mean square | F值 F value | P值 P value | 显著性 Significance | 模型项 Source | 自由度 df | 平方和 Sum of squares | 均方 Mean square | F值 F value | P值 P value | 显著性 Significance |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 模型 | 14 | 1636.76 | 116.91 | 95.31 | <0.0001 | ** | CD | 1 | 0.87 | 0.87 | 0.71 | 0.4145 | |
| A接种量 | 1 | 33.88 | 33.88 | 27.62 | 0.0001 | ** | A2 | 1 | 71.09 | 71.09 | 57.95 | <0.0001 | ** |
| B发酵温度 | 1 | 614.44 | 614.44 | 500.90 | <0.0001 | ** | B2 | 1 | 506.42 | 506.42 | 412.84 | <0.0001 | ** |
| C乙醇体积分数 | 1 | 98.53 | 98.53 | 80.32 | <0.0001 | ** | C2 | 1 | 297.90 | 297.90 | 242.85 | <0.0001 | ** |
| D初始pH | 1 | 60.78 | 60.78 | 49.55 | <0.0001 | ** | D2 | 1 | 30.95 | 30.95 | 25.23 | 0.0002 | ** |
| AB | 1 | 70.17 | 70.17 | 57.20 | <0.0001 | ** | 残差 | 14 | 17.17 | 1.23 | |||
| AC | 1 | 31.60 | 31.60 | 25.76 | 0.0002 | ** | 失拟项 | 10 | 8.87 | 0.89 | 0.43 | 0.8742 | |
| AD | 1 | 15.61 | 15.61 | 12.72 | 0.0031 | ** | 纯误差 | 4 | 8.30 | 2.07 | |||
| BC | 1 | 23.18 | 23.18 | 18.90 | 0.0007 | ** | 总和 | 28 | 1653.93 | ||||
| BD | 1 | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.8539 |
注:**表示差异极显著(P<0.01)。 | |
Note: ** indicate highly significant difference (P<0.01). |
2.4 菠萝蜜果醋的香气成分分析结果
图7 菠萝蜜果醋香气成分GC-MS总离子流色谱图Fig. 7 Total ion chromatogram of GC-MS for aroma components in jackfruit vinegar |
表4 菠萝蜜果醋香气成分的GC-MS分析结果Tab. 4 Analytical results of GC-MS for aroma components in jackfruit vinegar |
| 种类 Species | 保留时间 Retention time/min | 香气成分 Aroma components | 分子式 Molecular formula | CAS | 相对含量 Relative content/% | 种类 Species | 保留时间 Retention time /min | 香气成分 Aroma components | 分子式 Molecular formula | CAS | 相对含量 Relative content /% |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 酯类 | 2.403 | 乙酸乙酯 | C4H8O2 | 141-78-6 | 10.99 | 醇类 | 6.342 | 异丁醇 | C4H10O | 78-83-1 | 0.44 |
| 6.610 | 乙酸异戊酯 | C7H14O2 | 123-92-2 | 12.78 | 7.440 | 正丁醇 | C4H10O | 71-36-3 | 0.04 | ||
| 15.515 | 辛酸乙酯 | C10H20O2 | 106-32-1 | 0.15 | 9.109 | 异戊醇 | C5H12O | 123-51-3 | 11.01 | ||
| 18.204 | (1-乙酰氧基-3-羟 基丙-2-基)乙酸酯 | C7H12O5 | 102-62-5 | 0.22 | 11.886 | 4-十一醇 | C11H24O | 4272-06-4 | 0.07 | ||
| 18.436 | 二乙二醇丁醚乙酸酯 | C10H20O4 | 124-17-4 | 0.38 | 12.478 | 3-甲基-1-戊醇 | C6H14O | 589-35-5 | 0.06 | ||
| 18.868 | 癸酸乙酯 | C12H24O2 | 110-38-3 | 0.74 | 15.166 | 6-十二醇 | C12H26O | 6836-38-0 | 0.07 | ||
| 19.902 | 三甘醇二乙酸酯 | C10H18O6 | 111-21-7 | 0.13 | 16.566 | 2-乙基己醇 | C8H18O | 104-76-7 | 0.07 | ||
| 20.682 | 苯乙酸乙酯 | C10H12O2 | 101-97-3 | 0.09 | 18.735 | 2-甲基-2-丙基 -1,3-丙二醇 | C7H16O2 | 78-26-2 | 0.18 | ||
| 20.786 | 3-甲基丁酸乙酯 | C7H14O2 | 108-64-5 | 0.31 | 19.970 | 六角-2-烯-1-醇 苯甲酸 | C13H18O3 | 76841-70-8 | 0.13 | ||
| 21.014 | 乙酸苯乙酯 | C10H12O2 | 103-45-7 | 3.12 | 21.988 | 苯乙醇 | C8H10O | 60-12-8 | 4.72 | ||
| 21.242 | 月桂酸乙酯 | C14H28O2 | 106-33-2 | 1.07 | 22.440 | 月桂醇 | C12H26O | 112-53-8 | 0.28 | ||
| 21.599 | 2,2,4-三甲基-1,3- 戊二醇二异丁酸酯 | C16H30O4 | 6846-50-0 | 0.57 | 23.235 | 3-苯丙醇 | C9H12O | 122-97-4 | 0.67 | ||
| 21.755 | 3-苯丙酸乙酯 | C11H14O2 | 2021-28-5 | 0.60 | 24.275 | 1-十六烷醇 | C16H34O | 36653-82-4 | 0.03 | ||
| 21.807 | 戊酸苄酯 | C12H16O2 | 10361-39-4 | 0.19 | 酸类 | 16.041 | 乙酸 | C2H4O2 | 64-19-7 | 26.15 | |
| 22.319 | 乙酸-3-苯基丙酯 | C11H14O2 | 122-72-5 | 0.37 | 17.980 | 异丁酸 | C4H8O2 | 79-31-2 | 0.32 | ||
| 22.787 | 异戊酸苯乙酯 | C13H18O2 | 140-26-1 | 0.23 | 19.343 | 异戊酸 | C5H10O2 | 503-74-2 | 1.31 | ||
| 23.988 | 异丁酸-3-苯基丙酯 | C13H18O2 | 103-58-2 | 0.32 | 21.328 | 正己酸 | C6H12O2 | 142-62-1 | 0.51 | ||
| 25.000 | 棕榈酸乙酯 | C18H36O2 | 628-97-7 | 0.20 | 23.379 | 辛酸 | C8H16O2 | 124-07-2 | 3.08 | ||
| 26.490 | 丁二酸单乙酯 | C6H10O4 | 1070-34-4 | 0.06 | 24.296 | 壬酸 | C9H18O2 | 112-05-0 | 0.38 | ||
| 酸类 | 25.194 | 正癸酸 | C10H20O2 | 334-48-5 | 3.61 | 酚类 | 25.440 | 2,4-二叔丁基 苯酚 | C14H22O | 96-76-4 | 0.06 |
| 25.713 | 9-癸烯酸 | C10H18O2 | 14436-32-9 | 0.07 | 酮类 | 11.277 | 3-羟基-2-丁酮 | C4H8O2 | 513-86-0 | 0.13 | |
| 27.205 | 月桂酸 | C12H24O2 | 143-07-7 | 0.63 | 20.134 | 二氢茉莉酮 | C11H18O | 1128-08-1 | 0.06 | ||
| 27.818 | 苯甲酸 | C7H6O2 | 65-85-0 | 0.03 | 21.382 | (7Z)-6,10-二甲基十一烷-5,9-二烯-2-酮 | C13H22O | 3879-26-3 | 0.37 | ||
| 30.137 | 肉豆蔻酸 | C14H28O2 | 544-63-8 | 0.16 | 萜烯类 | 17.523 | 芳樟醇 | C10H18O | 78-70-6 | 0.31 | |
| 34.958 | 棕榈酸 | C16H32O2 | 57-10-3 | 0.23 | 17.801 | 萜品 | C10H20O2 | 80-53-5 | 0.12 | ||
| 43.059 | 硬脂酸 | C18H36O2 | 57-11-4 | 0.19 | 19.580 | α-松油醇 | C10H18O | 98-55-5 | 0.10 | ||
| 44.616 | 油酸 | C18H34O2 | 112-80-1 | 0.25 | 20.358 | 香茅醇 | C10H20O | 106-22-9 | 0.15 | ||
| 47.604 | 亚油酸 | C18H32O2 | 60-33-3 | 0.10 | 22.150 | 角鲨烯 | C30H50 | 111-02-4 | 0.09 | ||
| 醛类 | 1.563 | 乙醛 | C2H4O | 75-07-0 | 0.60 | 23.120 | 橙花叔醇 | C15H26O | 7212-44-4 | 0.22 | |
| 14.516 | 壬醛 | C9H18O | 124-19-6 | 0.19 | 烷烃类 | 14.680 | 正十六烷 | C16H34 | 544-76-3 | 0.07 | |
| 17.156 | 苯甲醛 | C7H6O | 100-52-7 | 3.34 | 其他 | 15.235 | 2,5-二甲氧基四氢呋喃 | C6H12O3 | 696-59-3 | 0.09 | |
| 17.335 | 反-2-十二烯醛 | C12H22O | 20407-84-5 | 0.07 | 16.656 | 15-冠醚-5 | C10H20O5 | 33100-27-5 | 0.85 | ||
| 19.786 | 4-乙基苯甲醛 | C9H10O | 4748-78-1 | 0.09 | 16.940 | 2-苯基吲哚嗪 | C14H11N | 25379-20-8 | 0.07 | ||
| 22.230 | α-亚乙基-苯乙醛 | C10H10O | 4411-89-6 | 0.07 |
2.5 菠萝蜜果醋产品质量分析
表5 菠萝蜜果醋理化及微生物指标检验结果Tab. 5 Test results of physical, chemical and microbiological indexes of jackfruit vinegar |
| 指标 Index | 菠萝蜜果醋 Jackfruit vinegar | 标准要求a Standard requirements |
|---|---|---|
| 总酸/(g·L-1) | 44.2 | ≥3.0 |
| 总砷/(mg·L-1) | 0.06 | ≤0.1 |
| 可溶性固形物 /[g·(100 ml)-1] | 5.21 | — |
| 菌落总数/(CFU·mL-1) | 23 | ≤100 |
| 霉菌/(CFU·mL-1) | 2 | ≤20 |
| 酵母菌/(CFU·mL-1) | 11 | ≤20 |
| 大肠菌群/(MPN·mL-1) | 未检出 | ≤0.03 |
| 致病菌 | 未检出 | 不得检出 |
注:a 标准NY/T 2987—2016、GB 29921—2013。 | |
Note:a Standard NY/T 2987—2016, GB 29921—2013。 |
